Showing posts with label bewuswording. Show all posts
Showing posts with label bewuswording. Show all posts

Tuesday, October 13, 2009

Versorg die liefde.




‘n Mens leef te veel op ‘n vanselfsprekende manier met mense vir wie jy lief is. En iets wat 'n mens vanselfsprekend aanvaar, kan maklik verwaarloos word.

Die ou mense het dikwels gesê: leef saam met iemand na aan jou asof dit die laaste dag is wat julle bymekaar is. Dan word julle saamwees spesiaal, verdra ‘n mens wat jy anders toelaat om jou lewe te verniel, en doen jy moeite. Die Bybel skryf hieroor heel indirek wanneer dit vra dat ‘n mens nie die nag moet sien breek terwyl daar woede in jou hart is nie. Moenie dat die son sak oor jou bui van viesgeid nie.

Later, veel later, as jy nie meer so vanselfsprekend kan aanspraak maak op die teenwoordigheid van hulle vir wie jy lief is en wat naby aan jou is nie, pak die gevoel jou dat dit maar dalk liewers anders kon gegaan het in alles waaroor jy jou so vererg het en die griewe wat jy opgebou het. Dan sou 'n mens dikwels meer goeie dinge oor jou lewe saam met hulle vir wie jy lief is, wil onthou.

Ek het dit al dikwels in my lewe by mense gesien hoeveel pyn hulle beleef wanneer hulle afskeid moet neem van geliefdes. Natuurlik as hulle mense begrawe. Maar onlangs nog, op ‘n lughawe, terwyl ek wag op my vliegtuig, sien ek ‘n jong man en sy vrou afskeid neem van sy ouers. Hulle is op pad terug Nieu-Seeland toe, hoor ek hulle later vertel. Hy druk sy pa, omhels sy ma en vat sy broer om die skouer. Dan druk hy weer sy pa en hou sy ma weer vas en groet weer sy broer. En steeds is dit nie genoeg nie. Die pyn van afskeid staan wreed uitgeskryf oor hulle familie. Jongmense, uitmekaar geruk oor baie redes van mense wat die naaste van naby aan hulle is. Deur ons land se geskiedenis en ons land se situasie. Later, as sy ouers weg is, staan en huil hierdie groot, brawe kêrel soos ‘n seuntjie. Dit is egte, swaar afskeid neem, kosbare bande wat weer deurgesny word.

Daar is tye dat afskeid neem so diep in jou insny dat die jou fisiek seermaak. Die meeste mense huil bitter-seer trane uit ‘n rou hart as die tyd van weggaan aanbreek. Ander hou dit in, wat amper nog seerder maak. Hoe groter die liefde, hoe rouer die seerkry.

Dit is net jammer dat ons meestal eers wanneer ons dit moet ontbeer, besef hoe ‘n groot gawe ons daagliks het in mense naby aan ons. Ons moet hulle so lief hê, dat ons weet, selfs al breek die groot finale weggaan aan, sal ons liefde hulle bybly en die herinneringe daaraan hul lewens verryk. En ons sal weet, ons afskeid van hulle is ‘n weggaan van mense wat ons lewe mooi gemaak het.

Ons kan nie die finale afskeid keer nie, maar ons kan dit versag deur so te leef dat pynlike herinneringe nie die pyn van die afskeid oorheers nie, dat dankbaarheid verwyte oorskadu, dat die goeie, gedeelde lewens al die foute wat ons onvermydelik gemaak het, sal oortref. Laat ons nooit gaan slaap met liefdeloosheid in ons harte nie. Laat ons die liefde eerder najaag en soek. Ons kan nie maar vanselfsprekend aanneem dat ons vir altyd saam sal wees nie. Ons moet die liefde soek en koester.

En tog, miskien moet 'n mens nie te idealisties wees nie: dalk is die liefde juis so spesiaal omdat dit die tye van vanselfsprekendheid kan vergeet en agter laat. Dit is egte liefde wanneer die ander een kan oorsien, selfs kan vergeet wanneer sy of hy te maklik en te vanselfsprekend aanvaar is.

Die liefde is miskien juis so spesiaal omdat dit tye van seermaak en onsekerheid kan vergewe, omdat dit mens kan aanvaar ten spyte van jou foute en mislukkings. Hoe onvergeetlik, byvoorbeeld, die liefde van die pa teenoor die rondloop-seun wat gedink het hy het nie 'n pa nodig nie. Dat hy kan terugkom na die Vaderhuis wat hy neus-optrekkerig en parmantig agtergelaat het. En dat hy dan nog omhels en met soene oorlaai word (Lukas 15).

Miskien is die liefde juis uitsonderlik groot en intens wanneer 'n mens weet jy word bemin ondanks die kwaad wat jy aangedoen het.

Wat 'n geheimenis is die liefde nie. Iets om nooit te verwaarloos nie, iets om elke dag bewustelik te soek en te versorg.

Saturday, September 26, 2009

Sonder woorde, maar naby aan God. Oor die teenwoordigheid en afwesigheid van God in ons lewens (Markus 1).

Wanneer ‘n mens Markus Evangelie lees, staan ‘n mens voor die Verborge Teenwoordigheid van Christus: Hy is onder ons teenwoordig, die een wat gedoop word, versoek word en dissipels roep. Hy praat soos ons, eet, drink saam met ons en woon onder ons.

Maar hy is ook verborge, die Een wat sommer van die begin van die Evangelie af as “Seun van God” bekend word (Mk.1:1).

Die Seun, die Een wat soos ons is, 'n mens, maar terselfdertyd, anders, die Ander Een, “van God.” En daarin is Hy al die verborgene. In Hom, nietemin, en deur Hom , merk ons ‘n Oneindigheid, ‘n Andersheid wat ons nooit kan peil nie. Hy is so anders, so verskillend.

Reeds gou-gou ontmoet ons Jesus in die sinagoge. In Markus 1:21-22 lees ons hoe Jesus in hierdie ruimte van die gelowiges, die sinagoge, ook, soos ander voor hom bymekaar kom om oor die dieper dinge na te dink, om hul verantwoordelikheid teenoor God te weeg en uit te klaar. “En hulle het in Kapérnaüm gekom, en dadelik op die sabbat het Hy in die sinagoge ingegaan”.

Maar, hierdie keer, is dit ook weer anders: Sy toehoorders is “verslae” oor wat hy vir hulle leer, “want Hy het hulle geleer soos een wat gesag het en nie soos die skrifgeleerdes nie” (Mk.1:26-27). Die verslaentheid wat hierna dikwels in die Evangelie met Jesus verbind sal word, is dus van die begin af daar. “Almal soek” Jesus (Mk.1:37), want hier, by hom, word hul menslike ervaring op ‘n spesiale manier verdiep. Waar Jesus kom, besef mense dat hulle met die Grotere, die Heilige gekonfronteer word. En hulle word oorweldig daardeur.

En dit sit hulle aan die dink. Watter besondere Een, hierdie Jesus! Daar is in hom baie meer as wat ons in ander mense raaksien of van ander mense hoor. Watter oorweldigende teenwoordigheid. Dit is of die goedheid in hom oorvloedig is, of daar net eindelose moontlikhede is. Dit raak ons lewe, maak 'n appel op ons en stuur ons in 'n koers. Ons kan nie maar net soos altyd aangaan nie.

Hier begin hulle lewens dus verander. As 'n mens van aangesig tot aangesig voor die Ander een staan, ontsnap jy nie die gevolge van daardie situasie nie.

Kyk na hierdie prentjie van die ontmoeting tussen die mense in die sinagoge. Hulle is in die teenwoordigheid van die Heilige. Hulle voel eintlik hoe hul lewens onder hulle uit verander word. Dit is amper te veel. Wie hier voor Hom staan en nie reg ingestel is nie, se kop ruk uit. Iemand in die sinagoge wat onrein is, skreeu daarom uit: “Hou op, Jesus Nasarener! Ek ken U, wie U is, die Heilige van God!” (Mk.1:24).

In Jesus is daar soveel oorweldigende goedheid, soveel skakering van reinheid, dat ‘n mens begryp jy is in die teenwoordigheid van die Heilige. Jesus praat nie self oor sy eie heiligheid nie. Maar mense herken Hom, benoem Hom en ervaar Hom só. En hulle het nie ‘n keuse nie. Voor hulle nog wou, het hulle dit ervaar. Waar 'n mens blootgestel staan voor die opregtheid van die ander Een, gebeur iets met jou wat jy nie kan beheer nie.

En sommige wil dit nie hê nie – hulle wys Hom af: “Gaan weg! Wat het ons met U te doen?” skreeu die onreine. Hy verset hom teen hierdie ervaring van God. Hy voel God in sy lewe, ervaar die heiligheid, dit oorweldig hom. Hy staan magteloos voor hierdie besef dat hy in die teenwoordigheid van die Grotere, die Andere is. God is so naby –te naby vir onreinheid en daarom die rou kreet: “Gaan weg...”

Hy verwerp die Ander een. Hy kies teen enige verhouding met die goeie. Hy loop sy eie pad, alleen.

Dit is sy soort wat Jesus sou kruisig, wat geweld in hul lewens verkies, wat die Ander een nie in die oë kan kyk nie. Dit is sulke mense wat nie van Gelaat tot Gelaat leef nie.

Maar, terwyl die onrein man Jesus herken as die Heilige, is die ander “verbaas” en vra “wat se leer is dit?” (Mk.1:27). Hier is nie kru afwysing nie. Hulle is geboeid deur Jesus, eintlik in verwondering, verslae.

En tog, al wil hulle graag reageer, is dit nie maklik nie. (Die proses...) Een oomblik herken ons God so duidelik – die mense, selfs die onreines, roep dit dan in die openbaar uit! Ons behoort dit te weet, al die netjiese antwoorde te kan gee. Maar dan weer, vra ons, verbaas, verwonderd, selfs raadop na wie God is. Dan weet ons nie meer so mooi nie. Dan laat ons woorde ons in die steek. God is te groot vir ons verstand. Ons sal moet oop bly dat God weer telkens nuut met ons sal praat, nuwe dinge van ons sal vra, anders as die Skrifgeleerdes met ons sal praat, met gesag op ons lewe 'n greep uitoefen en van ons verantwoordeliheid eis.

Let veral op: die onrein man wat besef dat hy in God se teenwoordigheid is, praat direk met Jesus. Hy het die Goddelike raakgesien en praat daaroor. Maar hy weier om hierdie verhouding in sy lewe te laat werk. Hy wys dit af.

En kyk na die ander wat daar was, maar wat nou verslae is. Hulle praat oor Jesus: “Wie is hy? Wat se nuwe leer is dit?” God het ‘n “spoor” in hulle lewe gelaat (Levinas). God was daar. Hulle weet dit. Maar dan is God ook nie meer daar nie. Hulle wonder. God het in hulle lewens ingegryp – die wonder. Maar hulle staan ook weer voor die ellende dat hulle nie verstaan nie. Dat hulle nie kan begryp nie, dat iets groter aan die gebeur is. Hulle het niks om te wys nie. Weer eens wys dit daarop: ons kan God nie in netjiese pakkies verpak en etikette omhang nie.

Niks is netjies in plek hier nie. Mense wat weier om op die heilige teenwoordigheid van God te reageer, wat weier om hierdie heiligheid te erken en te laat werk in hulle lewe, dra die gevolge en word aan lyding oorgegee. Maar selfs hulle wat aangetrokke voel en hulle harte oopmaak vir die Heilige, kan nie te gerus wees nie. Want selfs hulle wat Jesus naby wil hou, wat in God se teenwoordigheid wil bly, ontdek steeds weer – hulle woorde is swak, hulle verstaan is klein, hulle krag is min. Dit is nie maklik om die heilige God te aanbid nie. Die woorde ontbreek. Ons bly maar soekers. Ons sien net spore van God in ons lewe raak.

Juis daarom is dit nodig om na aan Jesus te bly... Om maar steeds weer by die Mens, die Goddelike mens, die Seun van God te gaan staan, Hom te hoor praat, Hom te sien doen.

Hy laat ons nuut dink, anders dink. Nie sonder trauma nie. Maar by Hom begin die nuwe lewe – as ons maar sy Gelaat bly aanskou.

Dankbaar lees ons, in hierdie boek oor die Seun, hoe God sy Gelaat telkens aan ons wys: Die spoor word darem 'n ry spore...

Markus 1:45:

Maar hy het uitgegaan en begin om baie dinge rond te vertel en die saak rugbaar te maak, sodat Hy nie meer openlik in ’n stad kon ingaan nie; maar Hy was buite in verlate plekke, en hulle het van alle kante na Hom gekom.

Blog Archive